Về Vô Tranh – Báo Nhân dân

Làng Gàng thuộc xã Vô Tranh vốn là miền đất cổ. Tương truyền Vua Hùng đã cho hai công chúa về đây giúp dân. Công chúa Quế Mỵ Nương về vùng Nghĩa Phương – Suối Mỡ mở suối đưa nước về giúp dân làng cày cấy, phát triển lúa nước, phòng, chống thiên tai. Tưởng nhớ công ơn bà, dân bản lập hệ thống đền thờ: Ðền Thượng, Ðền Trung, Ðền Hạ và tôn vinh bà là Thượng Ngàn Thánh Mẫu. Ði hơn chục cây số nữa, là nơi Công chúa Lê Chân đã dừng chân, lập đại bản doanh trên núi Phúc Cương cạnh dòng sông Lục, luyện rèn quân sĩ giúp dân đánh tan giặc ngoại xâm, gìn giữ hòa bình. Sau này, để ghi nhớ công ơn, dân làng cũng lập đền thờ trên núi Phúc Cương để thờ bà cho đến bây giờ. Ông Ngô Ức, nhà giáo về hưu, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã lại kể với tôi một chi tiết khá lý thú rằng: – Hai Công chúa đều là con Hùng Ðịnh Vương. Một bà giỏi trị thiên tai, giỏi việc tăng gia sản xuất. Một bà có tài cầm quân đánh giặc. Ðều một lòng một dạ yêu nước thương dân, nhưng truyền thuyết không cho biết ai là chị, ai là em?

Ông còn cung cấp cho tôi một số tài liệu quý hiếm, như bút tích của một số vị tiền bối cách mạng đã từng hoạt động ở miền đất Vô Tranh này. Như những dòng đồng chí Nguyễn Thanh Bình đã viết: “Tôi Nguyễn Thanh Bình – nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư khóa VI Trung ương Ðảng cộng sản Việt Nam chứng nhận. Vùng Gàng là địa phương có phong trào cách mạng sớm nhất vùng tả ngạn sông Lục Nam, đã được nhân dân trong huyện gọi là: Chiến khu Gàng”.

Khi tôi về đến xã Vô Tranh thì đồng chí Chủ tịch UBND xã đi công tác vắng. Bí thư Ðảng ủy Lưu Văn Báo tiếp tôi. Anh còn rất trẻ, hoạt bát, cởi mở, vui vẻ, mến khách. Trò chuyện được một lát, tôi và anh Vũ Trí Trưởng – Trưởng ban Văn hóa xã đã cùng “ngao du”. Ðiểm đầu tiên đến là đình Gàng. Một ngôi đình ba gian núp dưới tán hai cây đa lớn. Anh Trưởng bảo hai cây đa cổ thụ này đã có từ lâu lắm, có lẽ có trước khi có mái đình. Trước mặt đình là cánh đồng nằm trong thung lũng, sau đình là rừng núi bạt ngàn. Anh Trưởng kể: Ðây là di tích đã được Nhà nước xếp hạng. Ngôi đình mới trùng tu lại một phần trên nền đất cũ bị giặc Pháp phá. Trước kia đình to đẹp lắm. Trước năm 1945, đình là nơi có lớp học của thầy giáo Hữu Bằng (Phương Minh Nam), cán bộ cách mạng về đây hoạt động. Học sinh trong lớp học của thầy sau này đều trở thành đội viên dân quân du kích do ông Lê Bá Ước (tức là tướng Lư Giang sau này) lãnh đạo. Ðây cũng là trung tâm huấn luyện đội quân vũ trang cách mạng đầu tiên của huyện Lục Nam và là nơi sinh hoạt, hội họp của cán bộ và quần chúng trước cách mạng Tháng Tám. Rồi tôi đến thăm nhà cụ Nguyễn Văn Hòa, cán bộ lão thành cách mạng, năm nay đã 74 tuổi, nhưng vẫn còn minh mẫn và nhanh nhẹn lắm. Cụ nhớ vanh vách và đọc cho tôi từng tên người trong Ðội tự vệ cách mạng thành lập tháng 5-1943 do các ông: Trần Tiến, Phương Minh Nam, Lư Giang lãnh đạo. Cụ Hòa tham gia Thiếu niên cứu quốc tháng 10-1943, năm đó 11 tuổi, đến tháng 7-1950 vào đội quân du kích xã, rồi cán bộ xã suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngoài nhiệm vụ “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, nhân dân Vô Tranh còn hăng hái tham gia các tổ chức quần chúng yêu nước; lập đội dân quân tự vệ ngày đêm canh giữ bảo vệ xóm làng, cùng xã bạn tổ chức chiến đấu bắn rơi máy bay Mỹ và bắt sống giặc lái. Ðây cũng là nơi một số trường đại học đã về sơ tán, đặc biệt giữ bí mật cho đoàn huấn luyện bộ đội đi B 568.

Xem thêm:  Vẽ Tranh Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh Tươi Vui Nhất

Vô Tranh là xã có nhiều dân tộc anh em cùng sinh sống ở 14 thôn, bản, gồm: Kinh, Tày, Nùng, Sán Dìu, Hoa, Cao Lan, Mường, Dao. Diện tích toàn xã là 4.200 ha với 90% diện tích là núi rừng, chỉ có 10% đất chuyên dùng; xã có 2.130 hộ dân với 9.500 nhân khẩu. Hiện tại đời sống của nhân dân còn nhiều khó khăn, 20% hộ nghèo, một bản hai thôn chưa có điện, cả xã mới có hai km đường bê-tông. Nhưng ở đây lại có một số mặt phát triển rất mạnh, về giáo dục có một trường THCS đạt chuẩn quốc gia với 1.200 học sinh, tiểu học có hai trường với 1.300 học sinh, 14 thôn, bản đều có lớp mầm non, 100% trẻ em đến trường đúng độ tuổi. Xã có một trạm y tế đạt chuẩn quốc gia với một bác sĩ và ba y sĩ, 14 thôn, bản đều có y tá chăm sóc sức khỏe cho dân. Phong trào văn nghệ, thể dục, thể thao phát triển rầm rộ. Mỗi thôn có một đội văn nghệ hoạt động thường xuyên. Xã có năm sân bóng đá với 12 đội bóng đá, có ba đội nữ ở các thôn Di, Ao Sen và Trang. Với nhiều hoạt động văn hóa – xã hội rộng rãi như thế, thanh niên, thiếu niên trong xã có điều kiện lao động và vui chơi lành mạnh, có lẽ vì thế mà toàn xã không có tệ nạn xã hội, không có người nghiện ma túy.

Xem thêm:  Cách vẽ tranh đề tài lễ hội noel đơn giản mà đẹp - Học May

Tôi hỏi anh Trưởng:

– Mũi nhọn kinh tế của xã là gì. Anh nói:

– Trước mắt là kinh tế vườn đồi, chăn nuôi đại gia súc như trâu, bò, dê, cừu… Còn về lâu dài, xã đã thông qua năm chương trình phát triển kinh tế – xã hội toàn diện, là trọng tâm của giai đoạn 2006 – 2010.

Tôi đọc năm chương trình phát triển kinh tế – xã hội và thấy đây quả là những mũi đột phá để thoát khỏi đói nghèo, lạc hậu. Cụ thể là: Phát triển nông, lâm nghiệp hàng hóa; phát triển cơ cấu hạ tầng; phát triển thủ công nghiệp dịch vụ; phát triển giáo dục đào tạo; xóa đói, giảm nghèo. Với tiềm năng vốn có của Vô Tranh, kế hoạch 100% thôn, bản có điện thắp sáng và dùng nước sạch, tất cả đường vào thôn, bản đều được bê-tông hóa; chỉ tiêu nông, lâm nghiệp đến năm 2010, về lương thực bình quân đầu người đạt 410 kg thóc; tính thành tiền bình quân 250 nghìn đồng/người/tháng, tổng thu 29 tỷ đồng… thì không phải là thách thức lớn, vấn đề là việc triển khai, tổ chức, thực hiện như thế nào.

Trước khi rời Vô Tranh, tôi đến thăm nhà anh Ðặng Huy Tuấn là cựu chiến binh, thương binh đang làm Trưởng thôn Di. Hoàn thành nghĩa vụ quân sự, trở về quê gặp cảnh nhà nghèo, mà xã cũng nghèo, không quản gian nan, vất vả, lại mang sẵn tinh thần của người chiến sĩ quân đội, anh say mê đọc sách, học hỏi bạn bè, quyết tâm làm giàu, với ba mũi nhọn là: Phát triển chăn nuôi lợn và cá; trồng cây lấy gỗ, cây ăn quả trên đồi, cây đậu tương, đậu xanh trên nương; mở xưởng mộc, chế biến gỗ và đóng đồ cho dân. Từ năm 1986 đến nay, gia đình anh đã thoát nghèo, vươn lên làm giàu, mỗi năm bình quân thu lãi hơn 70 triệu đồng. Số tiền lãi này, anh vừa để mở rộng chăn nuôi, sản xuất, vừa giúp đỡ bà con lối xóm gặp khó khăn. Anh còn giúp đỡ cả kinh nghiệm làm ăn, để mọi người cùng vượt qua nghèo đói. Anh kể: So với nhiều nơi khác thì chưa thấm vào đâu, ngay như ở xã Vô Tranh của chúng tôi đây cũng có rất nhiều người đang vươn lên làm giàu. Có gia đình sau một năm sản xuất cho thu lãi hơn trăm triệu đồng, như gia đình ông Ðào Văn Tuyển ở thôn Gàng, gia đình ông Trần Văn Sáu dân tộc Sán Dìu ở thôn Ðồng Mạ…

Xem thêm:  Tổng Hơp 15 Mẫu Vẽ Tranh Ngày Tết Đẹp Và ý Nghĩa 2023

Tôi hỏi anh Tuấn:

– Anh còn là Trưởng thôn giỏi, có uy tín với dân, vậy anh làm được bao nhiêu năm rồi? Vừa việc nhà giỏi, vừa “vác tù và hàng tổng” chắc là vất vả lắm?

Anh cười và bảo:

– Bà con tín nhiệm thì làm thôi, mà đã nhận là phải làm cho thật tốt. Nhiều khi phải hy sinh việc nhà để làm việc dân, vậy mà cũng được gần hai mươi năm trời. Ðược cái là bà con ủng hộ nên phong trào thôn tiến bộ, sôi nổi nên rất vui.

Đến Vô Tranh sẽ thấy có một điều rất lạ là phong trào bóng đá phát triển rầm rộ, sôi động và phụ nữ cũng hăng hái tham gia đá bóng không kém nam giới. Hôm về Lục Ngạn, được biết ở xã Kiên Lao có 19 đội bóng đá, riêng nữ có bảy đội mà thấy e ngại, tưởng chỉ là cá biệt. Vô Tranh, một xã nghèo vùng cao, có chín dân tộc anh em mà cũng có phong trào bóng đá không thua kém xã Kiên Lao thì quả là điều đặc biệt. Ở Vô Tranh, thế hệ cha anh đi theo cách mạng để có hòa bình, ấm no, hạnh phúc và ngày nay thế hệ cháu con lại tiếp bước cha anh vào cuộc chiến mới là xóa đói, giảm nghèo, xây dựng quê hương giàu đẹp. Truyền thống của vùng đất chiến khu xưa, đang từng ngày đổi mới. Chẳng lâu nữa Vô Tranh sẽ là một bức tranh rực rỡ sắc mầu, sẽ trở thành điểm du lịch lôi cuốn du khách gần xa. Bởi thế khi tạm biệt nơi này, tôi lại hẹn sẽ có ngày trở lại để gặp gỡ những con người đáng mến và được ngắm Vô Tranh vào một ngày đẹp nắng.

Rate this post

Linh Nguyễn

Hương Ly là biên tập nội dung tại website spmamnondl.edu.vn. Cô tốt nghiệp Sư phậm mầm non ĐakLak với tấm bằng giỏi trên tay. Hiện tại theo đuổi đam mê chia sẻ kiến thức đa ngành để tạo thêm nhiều giá trị cho mọi người.
Back to top button